szlak zielony: węzeł szlaków pod Magurą (Magura Wątkowska) – Magura (829 m) – Folusz – Mrukowa – Bucznik (519 m) – Mytarz – Nowy Żmigród – Grzywacka Góra (567 m) – Kąty – Uroczysko Oborzysko – Kamień – Krempna – Żydowskie – Wysokie (656 m) – Ożenna/Grab

Jest to dość długi szlak, prowadzący z Gorlic do Ożennej. Odcinek z Gorlic przez Kornuty i Wątkową do węzła szlaków pod Magurą jest, obok szlaku czerwonego (GSB), najstarszym szlakiem w tej okolicy. Został wyznakowany jeszcze w latach trzydziestych XX wieku przez Oddział PTT w Gorlicach. Obecnie tym odcinkiem zajmują się znakarze gorlickiego oddziału PTTK. Natomiast przedłużenie tego szlaku z węzła szlaków pod Magurą (829 m) aż do Ożennej nastąpiło tuż po powstaniu Magurskiego Parku Narodowego (w latach 1995-97), do czego przyczynił się nieżyjący już nasz kolega Rafał Wałach, który opracował trasę, poczynił wszelkie formalne uzgodnienia i wraz ze znakarzami z naszego Oddziału wyznakował go. Tak więc cały ten przedłużony odcinek znajduje się pod naszą opieką.

Obecnie w miejscu połączenia się szlaków zielonego i czerwonego znajduje się obelisk postawiony w 2003 roku przez jasielskich turystów, upamiętniający 50-lecie odprawienia przez Karola Wojtyłę mszy świętej podczas wędrówki przez Beskid Niski, jak i 25-lecie pontyfikatu Jana Pawła II. Ponadto ładny stąd widok na fragment Beskidu Niskiego, jak i Beskidu Sądeckiego z Jaworzyną Krynicką, a przy sprzyjającej przejrzystości powietrza także na Tatry. W razie niepogody można schronić się tu we wiacie zbudowanej przez Nadleśnictwo Gorlice. Możliwe też jest wpisanie się do zeszytu, a także przybicie sobie pamiątkowej ozdobnej pieczątki. To także punkt pośredni do zdobywania dużej GOT PTTK.

Z węzła szlaków pod Magurą szlak zielony (wraz z czerwonym) kieruje się na oznaczony słupkiem z tabliczką szczyt Magury (829 m) i niedaleko za szczytem szlaki rozłączają się. Czerwony prowadzi na wprost, natomiast zielony skręca ostro w lewo i wchodzi na teren Obszaru Ochrony Ścisłej "Magura Wątkowska" w Magurskim Parku Narodowym. Początkowo dość łagodnie, ale już po chwili, na krótkim odcinku bardzo stromo schodzi stokiem Magury w kierunku stokówki. Gdy ją osiągnie skręca w lewo, kierując się cały czas w dół, by po ok. 150 metrach opuścić ją, skręcając w prawo. Po skręcie, prowadzi leśną ścieżką i następnie dochodzi do kolejnej stokówki. Stąd łagodnie cały czas wzdłuż Kłopotnicy, kilka razy ją przekraczając, sprowadza nas do węzła szlaków na polanie. Wcześniej, przed ostatnim przekroczeniem Kłopotnicy, z prawej dołącza się szlak czarny z Folusza przez Diabli Kamień w kierunku Ferdla. Natomiast na polanie dołącza kolejny, żółty szlak z Folusza, prowadzący przez węzeł szlaków pod Kornutami do Bartnego, a następnie do Koniecznej. Odcinek tego szlaku, z tego miejsca przez Magurę (829 m) do węzła szlaków pod tym szczytem, nosi nazwę "Ścieżki Pierwszego Dnia". A nazwa ta wzięła się stąd, że 1 stycznia 1995 roku, czyli w dzień kiedy zaczął funkcjonować Magurski Park Narodowy, grupka osób dokonała noworocznego wejścia na Magurę. Na tą właśnie cześć później oficjalnie ten odcinek szlaku zyskał taką nazwę. Zresztą tradycja noworocznych wejść na Magurę utrzymuje się do dzisiaj.

Stąd zielony skręca ostro w prawo, przekracza dopływ Kłopotnicy i wzdłuż niej prowadzi łagodnie do Folusza (wraz z żółtym, a później jeszcze z czarnym), mijając po drodze krzyż, zaraz za nim ruiny dawnego tartaku, nieco niżej wylęgarnię pstrągów PZW. Później jeszcze po drodze mija Dom Pomocy Społecznej (dawne Sanatorium Przeciwgruźlicze), gdzie na jednym z budynków tego obiektu znajduje się tablica pamiątkowa poświęcona znanemu obecnie malarzowi prymitywiście - Nikiforowi, który właśnie w tym sanatorium zmarł. Na przeciw DPS-u mieści się Park Rekreacji i Edukacji Ekologicznej, a zaraz przy nim, obok przystanku PKS, węzeł szlaków.

Z węzła szlaków, szlak zielony za przystankiem PKS skręca w prawo, przekracza most na Kłopotnicy i prowadzi lekko w górę doliną potoku Potasówka dochodząc do szlabanu, za którym zaczyna się Magurski Park Narodowy. Tuż za szlabanem znajdują się drogowskazy szlaków, bowiem w prawo odbija tu szlak dojściowy zielony do wodospadu "Magurskiego" (ok. 20 min), a warto tam podejść, szczególnie, gdy potoki obfite są we wodę. Przy wodospadzie znajduje się także mała jaskinia. Natomiast szlak zielony prowadzi prosto, cały czas wznosząc się. Po drodze mija kapliczkę św. Franciszka, która usytowana jest przy drodze do dawnej wsi Huta Pielgrzymska (Samoklęska), a następnie wspina się ostrzej, by osiągnąć kulminację drogi. Tu opuszcza stokówkę i skręca w lewo wspinając się stokami góry Smyczka. Osiągając leśną drogę u podnóża Smyczki, skręca w lewo i prowadzi nią ok. 250 m, po czym skręca pod kątem ostrym w prawo, na północny stok. Prowadząc leśnymi drogami północnym stokiem Smyczki wspina się ostatecznie na przeł. pod Zamkowa Górą. Na dwuwierzchołkowy szczyt Zamkowej Góry nie prowadzi żaden szlak, ale mimo to warto tam podejść, by odszukać ślady po bliżej nieznanej warowni, a z pewnego miejca można stamtąd spojrzeć na Pogórze Karpackie (więcej o tym tutaj). Natomiast szlak przecina przełęcz na wprost i schodzi w dolinę potoku Szczawa, gdzie przy węźle szlaków łączy się ze szlakiem żółtym z Mrukowej do Krempnej. Stąd skręca w lewo i razem z żółtym wzdłuż Szczawy - na której można spotkać ładne kaskady - schodzi do centrum Mrukowej, gdzie przy przystanku PKS znajduje się rogal z drogowskazami szlaków.

Od węzła szlaków, zielony szlak prowadzi drogą główną przez wieś w kierunku Samoklęsk i po ok. 150 m, przy kapliczce skręca w prawo, przechodzi przez mostek na Szczawie i tuż niedaleko za nim skręca ostro w lewo wspinając się stokami góry Pagórek (519 m). Po pokonaniu ok. 700 metrów, na wysokości ok. 454 m n.p.m. szlak dołącza do znacznie wyraźniejszej drogi polnej prowadzącej z Brzezowej na Bucznik, którą to prowadzi także szlak rowerowy zielony "św. Wojciecha" i wraz z nim wspina się dalej. W tym miejscu stoi słupek z drogowskazami szlaków (o ile nikt go nie zniszczył, bowiem nie ma szczęścia by dłużej tam postać...). Po drodze wyśmienite widoki na Beskid Niski, Pogórze Jasielskie jak i Pogórze Ciężkowickie oraz Dynowskie z ich najwyższymi szczytami. Następnie prowadzi skrajem lasu, mija kulminację Pagórka (519 m) i schodzi na przełączkę, by z niej wznieść się na kulminację Bucznik (519 m), na której stoi triangul i słupek z nazwą szczytu i drogowskazami szlaków. Z tego miejsca też roztacza się ciekawa panorama. A szlak opuszczając szczyt wchodzi w las i sprowadza nas leśnymi dróżkami do drogi w Mytarzu, gdzie skręca w lewo i prowadzi ok. 600 m drogą główną przez wieś. Po lewej stronie pojawia się owiana licznymi legendami góra z charakterystycznymi trzema krzyżami na szczycie. Po czym szlak skręca w prawo między zabudowania, a następnie w lewo i prowadzi raz drogą, raz chodnikiem ułożonym wzdłuż niedaleko płynącej Wisłoki. Później skręca w prawo na kładkę dla pieszych i przekraczając Wisłokę, obok stadionu, dochodzi po schodach do centrum Nowego Żmigrodu, gdzie znajduje się rogal z siecią i drogowskazami szlaków. Będąc w Żmigrodzie warto się tu na chwilę zatrzymać, bo jest tu kilka ciekawych obiektów do zwiedzenia i zobaczenia, o których można przeczytać w przewodnikach turystycznych lub w internecie.

Stąd szlak skręca w prawo i prowadzi ok. 900 m drogą wojewódzką nr 992 w kierunku Krempnej (wraz z trzema szlakami rowerowymi - czerwonym, zielonym i pomarańczowym), by po pokonaniu zakrętów i przekroczeniu potoku skręcić z drogi głównej w lewo, na boczną drogę prowadząca do przysiółka Podgóry (wraz z nim skręcają szlak rowerowy zielony i pomarańczowy). Początkowo droga wznosi się łagodnie, mijając po prawej działkę rekreacyjną z polem namiotowym o nazwie "Oaza Spokoju" pod patronatem Towarzystwa Miłośników Nowego Żmigrodu, później zaczyna się coraz ostrzejsze podejście do ostatnich domów tego przysiółka. Gdy skończy się droga asfaltowa, szlak skręca w prawo w kierunku najwyżej położonego gospodarstwa i tuż przed nim skręca w lewo, w mało wyraźną początkowo dróżkę. Pnąc się cały czas w górę, przechodzi raz łąkami, raz lasem i dochodzi do drogi gruntowej prowadzącej z Kątów na szczyt Grzywackiej, którą to drogą prowadzą stacje drogi krzyżowej. W tym miejscu znajduje się słupek z drogowskazem kierującym do Nowego Żmigrodu. Natomiast szlak skręca w lewo i zmierza na szczyt Grzywackiej Góry (567 m n.p.m.), oznaczony słupkiem z nazwą i drogowskazami szlaków. Na szczycie, od 1999 roku znajduje się wieża widokowa zwieńczona krzyżem, z której roztaczają się wspaniałe widoki na okolicę, tą najbliższą, jak i tą dalszą, bo przy sprzyjającej przejrzystości powietrza widać także Tatry. Tuż poniżej szczytu znajduje się kaplica, w której umieszczono tablicę z wykazem fundatorów wieży. Ze szczytu szlak prowadzi na wprost, by po ok. 250 m połączyć się ze szlakiem czerwonym i razem zmierzają w dół do Kątów, wychodząc tuż przed mostem na Wisłoce, gdzie znajduje się rogal z siecią i drogowskazami szlaków.

Tu szlak zielony (czerwony także) skręca w lewo, przechodzi przez most na Wisłoce i za nim skręca w lewo, w boczną dróżkę do przysiółka Zarszyn, by po ok. 100 m, tuż za potokiem skręcić z niej w prawo. Po czym znowu skręca ostro w lewo i wspina się na wzniesienie o nazwie Uroczysko Oborzysko (448 m n.p.m.), gdzie usytuowana jest mała kapliczka postawiona tu w 1999 roku jako wotum wdzięczności za pielgrzymki Jana Pawła II do Ojczyzny. Ładny stąd widok na okoliczne szczyty z pasmem Magury Wątkowskiej i Łysej Góry na czele, jak i na dolinę Wisłoki. Przez ten grzbiet przebiega też w przeciwnym kierunku szlak rowerowy pomarańczowy. Natomiast szlak zielony prowadzi widokową drogą polną lekko w dół, skręca w prawo i wznosząc się na Uroczysko Na Górach (469 m n.p.m.) wychodzi na stokówkę łączącą Kąty z Polanami Ostryszne. Skręca tu w prawo, prowadzi nią lekko w dół i po 250 m opuszcza ją, skręcając w lewo w kierunku Kamienia (714 m n.p.m.). Stąd pnie się ostro w górę przez Obszar Ochrony Ścisłej "Kamień", jednak nie wychodzi na szczyt jak dawniej, ale trawersuje go wschodnimi stokami, a następnie przełamując ramię Kamienia schodzi w kierunku węzła szlaków pod nim. Tu szlaki rozłączają się, zielony skręca w lewo, prowadząc leśnymi drogami wychodzi na widokowe łąki nad Krempną. Stąd ścieżkami i drogami polnymi sprowadza nas do pierwszych zabudowań Krempnej, a następnie przechodząc tuż obok wyremontowanej cerkwi dochodzi do drogi Krempna - Polany, gdzie skręca w prawo i dochodzi do centrum Krempnej. Tu znajduje się węzeł szlaków, zarówno pieszych, jak i rowerowych. Będąc w Krempnej warto odwiedzić jeszcze Muzeum MPN, jak i podejść na znajdujący się na wzgórzu Łokieć cmentarz z I wojny światowej. Krempna to także punkt pośredni do zdobywania dużej GOT PTTK.

Z centrum Krempnej szlak zielony skręca w lewo i prowadzi dawnym traktem handlowym w kierunku Ożennej. Mija po drodze mały zalew na Wisłoce, następnie już przy ostatnich zabudowaniach, pomnik przyrody klon jawor i zmierza dalej drogą asfaltową wzdłuż potoku Krempna do dawnej wsi Żydowskie. To dość nużący odcinek tego szlaku. Tuż przed tym jak droga przekracza potok Krempna, szlak zielony opuszcza ją i skręca lekko w prawo kierując się na stoki góry Wysokie. Po chwili od skrętu, w okolicach stawu, szlak zielony łączy się na chwilę ze ścieżką przyrodniczą "Kiczera" im. prof. Jana Rafińskiego. Warto zboczyć nieco ze szlaku i przez kładkę na dopływie potoku Krempna podejść wspomnianą ścieżką do cmentarza i cerkwiska, przy którym znajduje się także drugi cmentarz w Żydowskiem. W okresie jesiennym, na łące obok cmentarza pięknie kwitną ziemowity jesienne.

Wracając na zielony szlak, przechodzi się ponownie przez potok i wzdłuż granicy lasu, z ładnymi widokami na dolinę potoku Krempna, dochodzi się na szczyt o nazwie Wysokie (657 m n.p.m.), oznaczony słupkiem z nazwą i drogowskazami szlaków. Ładna stąd panorama na Beskid Niski i nie tylko, bowiem przy sprzyjającej przejrzystości powietrza pięknie widać Tatry. Z widokowego szczytu szlak wchodzi w las i leśnymi ścieżkami i drogami doprowadza do drogi Krempna - Ożenna, tej samej, którą prowadził z Krempnej do Żydowskiego. Znajduje się tu mały deszczochron, więc w razie złej pogody można się schronić. Następnie skręca w prawo i drogą kieruje się do Ożennej/Grabiu. Zanim tam dotrze, wychodząc z lasu możemy podziwiać ładne widoki na okolicę tej części Beskidu. Tuż przed węzłem szlaków, szlak zielony łączy sie ze szlakiem niebieskim (granicznym) i obydwa dochodzą do rogala z drogowskazami szlaków. Tu, po ponad 50 kilometrach od węzła szlaków pod Magurą (829 m), kończy się jego przebieg.

Punktacja GOT:
Magura Wątkowska - Folusz 7/11
Folusz - Przeł. Smyczka 7/6
Przeł. Smyczka - Mrukowa 3/4
Mrukowa - Nowy Żmigród 7/8
Nowy Żmigród - Kąty 7/6
Kąty - Kamień 9/5
Kamień - Krempna 3/6
Krempna - Żydowskie 7/6
Żydowskie - Ożenna 8/6

tekst i foto: Dariusz Zając

wróć do strony szlaki turystyczne PTTK